Ekspert radzi

Dowiedz się od specjalistów, jak najlepiej dbać o siebie przed ciążą i w jej trakcie, by cieszyć się zdrowiem swoim i swojego dziecka.

Ciąża a Wielkanoc

Dieta kobiety ciężarnej jest istotnym czynnikiem wpływającym na zdrowie zarówno matki, jak i dziecka. Najważniejsze cele żywieniowe w tym okresie to przede wszystkim dbanie o zdrowe przyrosty masy ciała, zapobieganie niedoborom pokarmowym, a także nadmiernemu spożyciu niektórych składników odżywczych. Bardzo ważne jest też zapobieganie zakażeniom patogenami pochodzącym z żywności.

Mimo, że okres świąt Wielkiejnocy jest wyjątkowy dla wszystkich rodzin, w czasie ciąży kobiety nadal powinny dbać o odpowiedni wybór pokarmów i posiłków. Niektóre tradycyjne dania w tym okresie mogą nie być wskazane w okresie ciąży.

Aby zapewnić sobie i rozwijającemu się dziecku bezpieczeństwo warto z niektórych potraw zrezygnować i zastąpić bezpieczniejszymi.

Jaja

Najważniejszym elementem wielkanocnych posiłków są jaja. Jednakże nieodpowiednio przygotowane mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia przyszłej mamy i dziecka.

Bakterie Salmonella mogą występować na powierzchni skorupki niemytych jaj, ale zakażona kura może też składać jaja zawierające bakterie wewnątrz. Najnowsze dane wskazują̨, że 1 na 20 000 jaj zawiera te bakterie.

Jaja należy zatem gotować na twardo, do chwili pełnego ścięcia zarówno białka, jak i żółtka. Potrawy zawierające jaja należy gotować do 72oC. Warto jednak pamiętać, że jajka, aby były zdrowe muszą być świeże. Gotowanie ich dłużej niż 10 minut powoduje, że tracą witaminy i są ciężkostrawne.

Jaja należy przechowywać w lodowce i szybko umieszczać w lodówce potrawy z nich przygotowane.

Zatem zarówno same jaja, jak i dania z nich przygotowane muszą być poddane wcześniejszej prawidłowej obróbce termicznej. W związku z tym warto w ciąży zrezygnować np. z sernika na zimno i domowego majonezu. 

Dobrą alternatywą na świątecznym stole mogą być znacznie bardziej bezpieczne jajka gotowane na twardo, faszerowane pieczoną rybą lub warzywami. Do dekoracji jajek można użyć jogurtu naturalnego, który jest łatwostrawny i ma zdecydowanie mniej tłuszczu niż majonez.

Jaja to bardzo odżywczy składnik naszej diety, jednakże zawierają w swoim składzie również cholesterol, którego nadmiar może sprzyjać chorobom układu krążenia. Potwierdziło to nowe badanie Northwestern University Feinberg School of Medicine (USA) (marzec 2019r), dlatego nie zaleca się spożywania ich bez umiaru. Jak w przypadku każdej żywności, tak i w tym warto zachować umiar i łączyć je z warzywami a nie z innymi produktami, które zawierają tłuszcze nasycone i cholesterol.

Żurek lub barszcz biały

Królem wielkanocnego stołu jest żurek lub barszcz biały. Najczęściej podawane z białą kiełbasą i jajem. Ugotowane w tradycyjny sposób, na wędzonce ze znacznym dodatkiem śmietany mogą okazać się ciężkostrawne i bardzo kaloryczne. W tej formie zawierają również dużo tłuszczów nasyconych, które w nadmiarze przyczyniają się do zmian w układzie sercowo-naczyniowym i nie sprzyjają zdrowemu rozwojowi dziecka.

Warto zatem nieco zmodyfikować przepis.

Biały barszcz na własnym zakwasie z białym serem, chudą kiełbasą drobiową i grzankami z razowego chleba zrumienionymi na oliwie z ziołami.

Składniki na zupę dla 4-5 osób:

  • Włoszczyzna
  • Czosnek, 2 ząbki
  • Olej rzepakowy (odrobinę do smażenia)
  • Kiełbasa drobiowa ½ pęta
  • Ser biały 150 g
  • Chleb razowy, 3-4 kromki
  • Chrzan korzeń (jeśli akceptujesz jego aromat – wg preferencji)
  • Tymianek
  • Majeranek
  • Zakwas ok. 0,5

Zakwas:

Do słoika litrowego wsyp 4 łyżki mąki żytniej razowej, dodaj 2 ząbki czosnku i skórkę chleba na zakwasie. Zalej przegotowaną letnią wodą i zamieszaj. Przykryj ściereczką i odstaw na 2 tygodnie, od czasu do czasu mieszając.

Grzanki:

Sposób 1. Pokrój chleb, posmaruj kromki wysokiej jakości miękką margaryną i podpraż na patelni. Posmaruj gorącą grzankę czosnkiem i posyp startym serem typu bursztyn.

Sposób 2. Pokrój chleb w kostkę, podpraż na oleju rzepakowym lub oliwie.

Barszcz:

  1. Na lekko podsmażonych na oleju wcześniej warzywach i czosnku ugotuj bulion. Dorzuć ziele i liść bobkowy.
  2. Kiełbasę pokrój w cieniutkie plasterki i podsmaż na suchej patelni do momentu aż się lekko zarumieni.
  3. Na patelnię wlej trochę bulionu i zlej cały smak ze smażenia kiełbaski do garnka.
  4. Wyciągnij warzywa z bulionu, dodaj zakwas i majeranek, lekko zagotuj. Dopraw solą i pieprzem. Barszcz możesz zabielić dodatkiem chrzanu (wg gustu).

Mięsa i kiełbasy

Pieczony schab, rolowany boczek, pasztety i biała kiełbasa – te wielkanocne produkty i potrawy to źródło najmniej zdrowego tłuszczu. Z tego powodu należy spożywać je w bardzo ograniczonej ilości lub nawet lepiej z nich zrezygnować. Warto zastąpić je mięsem drobiowym, pieczonym lub gotowanym. Tłuste i smażone potrawy są przyczyną wzdęć. Dodatkowo ze względu na bezpieczeństwo związane z zatruciem pokarmowym nie jedz przechowywanych w lodówce pasztetów czy past mięsnych.

Uwaga! Całkowicie zrezygnuj z surowych lub niedogotowanych mięs, drobiu, jaj, ryb lub owoców morza.

Sałatki i surówki

Mimo, że świąteczną królową sałatek jest sałatka jarzynowa, to nawet w czasie świąt warto zachować umiar przy jej nakładaniu na talerz. Wartą rozważenia alternatywą niech będą sałatki, w których sosy majonezowe i śmietanowe zastąpiono oliwą lub sosem jogurtowym, a warzywa gotowane świeżymi. Należy tylko zwrócić uwagę na ich dokładne umycie pod bieżącą wodą, a w przypadku kiełków dodatkowo na ich zblanszowanie.

Słodkości

Podobnie jak w przypadku pozostałych dań także i w przypadku ciast i słodyczy należy zachować umiar i kierować się rozsądkiem. Jeśli tylko możesz postaw na świeże owoce.

Unikaj ciast z kremem, tortów, tiramisu, w których składzie są surowe jaja - to potencjalne źródło zarażenia groźną salmonellą. W przypadku paschy, postaw na tę bez surowych jajek.

Ciężko oprzeć się Wielkanocnym babom czy kolorowym mazurkom, jednakże są źródłem cukru i tłuszczu i dlatego lepiej wybierz mały kawałek do spróbowania. W tej ilości poprawi nastrój bez ryzyka niestrawności.

Woda i napoje 

Niezależnie od pory roku czy też dni świątecznych stawiaj najczęściej na wodę niegazowaną. Unikaj napojów, słodkich nektarów czy nadmiaru soków owocowych. Jeśli wybierzesz kompot to małą szklankę i bez dodatku cukru.

Alternatywą może być również filiżanka herbaty owocowej.

Gdy jednak nie uda się zachować umiaru, pewnym sposobem na ulgę może być filiżanka łagodnej herbatki z imbiru rumianku lub mięty. Jednakże, jeśli masz problemy z ciśnieniem lub wymioty niepowściągliwe lub inne dolegliwości skonsultuj ich stosowanie z lekarzem.

Kolejny sprawdzony sposób to świąteczny spacer, który zawsze poprawia perystaltykę jelit i łagodzi dolegliwości związane z przejedzeniem.

 

Uwaga: Jeśli Twoja ciąża wiąże się ze specjalnymi wymaganiami i indywidualnym postępowaniem, zawsze realizuj zalecenia swojego lekarza prowadzącego.